Epaminondas, natus patre genere honesto sed pauper iam a maioribus relictus, erudītus fuit sic ut nemo Thebanus magis. Nam et citharizare et cantare ad chordarum sonum doctus est a Dionysio; cantare tibiis ab Olympiodōro, saltare a Calliphrŏne. At philosophĭae praeceptorem habuit Lysim Tarentinum, Pythagorēum; cui quidem sic fuit dedĭtus, ut adulescens tristem ac severum senem omnibus aequalibus suis in familiaritate anteposuĕrit, neque prius eum a se dimisit quam in doctrinis tanto antecessit condiscipulos, ut facile intellĕgi posset pari modo superaturum omnes in ceteris artibus. Atque haec studia ad nostram consuetudinem sunt levia et potius contemnenda; at in Graecia olim magnae laudi erant. Postquam ephēbus est factus et palaestrae dare operam coepit, non tam magnitudini virium servivit quam velocitati. Illam enim ad athletarum usum, hanc ad belli existimabat utilitatem pertinēre. In armis vero plurimum studii consumebat.

Epaminonda, nato da padre di famiglia rispettabile ma lasciato già povero dagli antenati, fu educato come nessun altro Tebano. Infatti fu istruito a suonare la cetra e a cantare al suono della lira da Dionisio; a suonare il flauto da Olimpiodoro, a danzare da Callifrone. Inoltre ebbe come insegnante di filosofia Liside di Taranto, un Pitagorico; gli fu così affezionato che il giovane preferì il malinconico ed austero anziano a tutti i suoi coetanei, né si licenziò da lui prima di aver superato tanto nelle dottrine filosofiche i condiscepoli, che si poteva facilmente capire che allo stesso modo avrebbe superato tutti nelle altre arti. E questi studi, secondo la nostra consuetudine, sono di poco conto e da biasimare; ma un tempo in Grecia erano di grande pregio. Dopo che divenne adolescente e iniziò a frequentare la palestra, non si occupò tanto della grandezza delle forze quanto della velocità. Infatti riteneva che quella riguardasse la pratica degli atleti, questa (la pratica) della guerra. Nelle armi invero impiegava grandissimo impegno.