Cato, perniciali odio Carthaginis flagrans et rei publicae securitatis anxius, cum semel atque iteerum in senatu clamaret Carthaginem delendam esse, quodam die attulit in curiam praecocem ficum ex ea provincia ostendensque patribus: "Interrogo vos," inquit, "quando hunc fructum demptum (esse) ex arbore putetis". Cum omnes ob fici viriditatem fructum recentem esse adfirmarent: "Atqui - inquit Cato - tertium ante diem scitōte hanc ficum decerptam (esse) Carthagine. Utinam tam prope a muris non haberemus hostem!". Movit ea res patrum animosstatimque sumptum est Punicum tertium bellum, quo Carthago tandem deleta est.

Ardendo di odio funesto per Cartagine e angosciato della sicurezza dello stato, proclamando spesso in senato che Cartagine doveva essere annientata, recò in curia un giorno un fico prematuro da quella provincia (ovvero da Cartagine) e mostrandoli ai senatori (disse): "Vi chiedo: quando credete che questo frutto sia stato staccato dall'albero?". Quando  tutti affermarono, per la freschezza del fico che il frutto era recente: "Ebbene" - disse Catone "Sappiate che questo fico è stato raccolto tre giorni fa a Cartagine: Volesse il cielo che non avessimo il nemico così vicino alle (nostre) mura! Questa cosa smosse gli animi dei senatori e subito venne proclamata la terza guerra punica nella quale alla fine Cartagine fu distrutta.

Paradigmi dei verbi contenuti nella versione