Capita autem locorum argumentorumque, quibus orator usus est, quod eius meminisse potui, egressus ibi ex auditione propere adnotavi, eaque fuerunt ad hanc ferme sententiam. Disciplinam istam Chaldaeorum tantae vetustatis non esse, quantae videri volunt, neque eos principes eius auctoresque esse, quos ipsi ferant, sed id praestigiarum atque offuciarum genus commentos esse homines aeruscatores et cibum quaestumque ex mendaciis captantes. Atque eos, quoniam viderent terrena quaedam inter homines sita caelestium rerum sensu atque ductu moveri, quale est, quod oceanus quasi lunae comes cum ea simul senescit adolescitque, hinc videlicet sibi argumentum ad persuadendum paravisse, ut crederemus omnia rerum humanarum et parva et maxima tamquam stellis atque sideribus evincta duci et regi. Esse autem nimis quam ineptum absurdumque, ut, quoniam aestus oceani cum lunae curriculo congruit, negotium quoque alicuius, quod ei forte de aquae ductu cum rivalibus aut de communi pariete cum vicino apud iudicem est, ut existimemus id negotium quasi habena quadam de caelo vinctum gubernari. (da Gellio)
Ma i fondamenti delle trattazioni e degli argomenti, di cui l'oratore si serve, cosa che io ho potuto ricordare di lui, uscito dall'audizione l'ho annotato prontamente qui, e queste furono all'incirca per questa sentenza. Questa disciplina dei Caldei non era di tanta antichità, di quanta vogliono che sia vista, e non c'erano quei capi e fautori di costui, che questi stessi sostengono, ma gli uomini mendicanti hanno immaginato un tal genere d'inganni e chiacchiere e ottenendo anche il cibo e il guadagno dalle menzogne. e, dato che vedevano che alcune cose terrene insite tra gli uomini erano mosse dall'influenza e dalla guida dei corpi celesti, com'è la cosa, che l'oceano per così dire il compagno della luna cresce e decresce insieme con lei, da qui è evidente che questi si sono preparati un argomento per convincerci, che ogni cosa delle situazioni umane sia piccola che elevatissima sia retta e guidata come se circondata dalle stelle e dagli astri. Ma è eccessivamente stupido ed assurdo, dato che la marea dell'oceano confluisce con il percorso della luna, come lo è anche l'attività di qualcuno, che ha per caso presso un giudice in merito alla conduttura dell'acqua con i ruscelli o sulla comune parete con un vicino così da ritenere che questa attività legata per così dire da una briglia sia regolata dal cielo.
(By Maria D. )