Armis obsidibusque acceptis, Crassus in fines Vocatium et Tarusatium profectus est. Tum vero barbari commoti, quod cognovErant oppidum et natura loci et manu munitum paucis diebus expugnatum (esse), legatos quoque mittere, coniurare, obsides inter se dare, copias parare coeperunt. Mittuntur etiam ad eas civitates legati quae sunt citerioris Hispaniae finitimae Aquitaniae: inde auxilia ducesque arcessuntur. Quorum adventu magna cum auctoritate et magna (cum) hominum multitudine bellum gerere conantur. Duces vero ii deliguntur qui una cum Q. Sertorio omnes annos fuerant summamque scientiam rei militaris habere existimabantur. Hi loca capere, castra munire, commeatibus nostros intercludere instituunt. Quod ubi Crassus animadvertit, suas copias propter exiguitatem non facile diduci, hostem et vagari et vias obsidere et castris satis praesidii relinquere, ob eam causam minus commode frumentum commeatumque sibi supportari, in dies hostium numerum augeri, non cunctandum (esse) existimavit quin pugna decertaret. Hac re ad consilium delata, ubi omnes idem sentire intellexit, posterum diem pugnae constituit. Prima luce, productis omnibus copiis, duplici acie instituta, auxiliis in mediam aciem coniectis, quid hostes consilii caperent expectabat. Illi, etsi propter multitudinem et veterem belli gloriam paucitatemque nostrorum se tuto dimicaturos (esse) existimabant, tamen tutius esse arbitrabantur obsessis viis commeatu intercluso sine vulnere victoria potiri. [---] Hoc consilio probato ab ducibus, productis Romanorum copiis, sese castris tenebant. Hac re perspecta Crassus, cum hostes sua cunctatione atque opinione timoris nostros milites alacriores ad pugnandum effecissent atque omnium voces audirentur non oportere expectari diutius quin ad castra iretur, cohortatus suos omnibus cupientibus ad hostium castra contendit.
Ricevute le armi e gli ostaggi, partì alla volta dei confini dei Vocati e dei Tarusazi. Allora in verità i Barbari agitati, perché avevano saputo che la città protetta dalla conformazione naturale del luogo e da un manipolo fu espugnata in pochi giorni, iniziarono ad inviare anche i legati, a giurare, a scambiarsi tra di loro gli ostaggi, a preparare le milizie. Furono anche inviati i legati presso quelle città della Spagna citeriore che erano confinanti con l'Aquitania: furono chiamati lì i condottieri e le truppe ausiliarie. Al loro arrivo tentarono di far guerra con grande autorità e moltitudine di uomini. In verità vennero designati quei condottieri che erano stati tutti gli anni insieme con Q. Sertorio e si riteneva che avessero elevata esperienza in campo militare. Questi decisero di occupare i luoghi, di fortificare l'accampamento, di impedire ai nostri il rifornimento di viveri. Appena Crasso si rese conto di ciò, ritenne che per la scarsezza le proprie milizie non erano facilmente riconducibili, che il nemico vagabondasse e assediasse le vie e che aveva lasciato un presidio sufficiente all'accampamento, per tale motivazione fu meno agevole portare a questi stessi il frumento ed i viveri, che durante i giorni il numero dei nemici aumentasse, che non bisognasse temporeggiare anzi gareggiare in battaglia. Delegata tale idea al consiglio, appena capì che tutti avevano la stessa idea, decise il giorno successivo per la battaglia. All'alba, fatte uscire tutte le milizie, istituita una duplice schiera, gettate le truppe ausiliarie in mezzo alla schiera, attendeva che decisione i nemici prendessero. Quelli, anche se per la moltitudine e l'antica gloria della guerra e la pochezza dei nostri pensavano che sarebbero stati in procinto di combattere al sicuro, tuttavia ritenevano che sarebbe stato più sicuro impedito il passaggio agli assediati Raggiungere la vittoria senza ferita. Approvata tale decisione dai condottieri, fatte uscire fuori le milizie dei Romani, si trattenevano nell'accampamento. Valutata tale situazione Crrasso, poiché i nemici per il loro indugiare e per il pensiero della paura rendevano i nostri soldati più alacri a combattere e si ascoltarono le dicerie comuni che non occorreva che si attendesse più a lungo anzi si doveva andare all'accampamento, esortando i suoi si diresse con tutti quelli che lo desideravano verso l'accampamento dei nemici.
(By Maria)
Versione tratta da Cesare