Romanorum exercitus ordinatus erat sic ut in eius ordinibus omnium tribuum cives stipendia mererent. Exercituum duces iussu senatus consules erant et eorum imperio omnes obtemperare debebant. Priscis temporibus Romulus et, post eius obitum, alii reges exercitum ordinaverunt. Peditatus er equitatus in exercitus ordinibus pugnabant, castra fabri muniebant ut hostium impetui resistere possent, pontes aedificabant ne commeatus intercluderentur neve cibaria in castris deficerent. In peditatu tres ordines militum erant: principum, hastatorum, triariorum; omnes hastis, verubus et pilorum missu hostium impetus sustinebant. Etiam funditores, levis armaturae milties, in peditati erant ut fundis lapides in hostes iactarent. In equitatu, contra, nobiles et patricii stipendium merebant. Equites ex equis certabant in exercitus cornibus. Nam duo erant exercitus cornua, dextrum et sinistrum, et apud ea etiam sociorum auxilia dimicabant.

L'esercito dei Romani era disposto così che  nelle sue file i cittadini di tutte le tribù prestassero i servizi militari. I comandanti degli eserciti per ordine del senato erano i consoli e dovevano tutti sottomettersi al loro comando. In tempi antichi Romolo e dopo la sua morte gli altri re disposero l'esercito. I fanti ed i cavalieri combattevano nelle file dell'esercito, i fabbri rifornivano gli accampamenti affinché potessero resistere all'impeto dei nemici, costruivano ponti affinché i rifornimenti non fossero bloccati e non venissero meno i viveri nell'accampamento. Nella fanteria c'erano tre ordini di soldati: (quello) dei Principi, degli astati, dei triari: tutti sostenevano l'assalto dei nemici scagliando delle aste, lance e frecce. Nella fanteria c'erano anche i frombolieri, soldati d'armatura leggera, per lanciare le pietre con fionde sui nemici. Nella cavalleria, al contrario, prestavano servizio militare nobili e patrizi. I cavalieri combattevano dal cavallo nel fianco dell' esercito. Due  infatti erano le ali nell'esercito: la destra e la sinistra, e presso quelle  combattevano anche le truppe ausiliarie degli alleati.