Romani contra Iugurtham, adulescentem Numidarum regem, Calpurnium consulem miserunt, sed Iugurtha consulem pecunia corrupit atque pacem obtinuit Postea. Sp. Postumius Albinus in Numidiam. venit, sed is quoque contra Numidas magna cum ignominia pugnavit. Tandem Q. Caecilius Metellus Romanorum copias ad disciplinam reduxit atque Iugurtham proeclio devicit, elephantos eius occidit vel cepit, Numidiae oppida delevit; ob eius victoriam trimphum celebravit et "Numidicus" appellatus est. Q. Caecilio Metello successit Caius Marius, vir maxime strenuus et belli peritissimus, qui Iugurtham et Bocchum, Mauritaniae regem et Iugurthae socium, pariter superavit, aliquot Numidiae oppida cepit et bellum contra Numidas confecit. Bocchus autem, quod foedus cum Romanis facere cupiebat, dolo Iugurtham Mario tradidit. Marius Numidarum regem Romam duxit et egit triumphum, in quo Iugurtha, catenis vinctus, ante Marii currum tractus est usque ad Iovis templum in Palatino. Postridie, Marii iussu, in carcere Mamertino Iugurtha iugulatus est. Tum Romani Marium iterum consulem creaverunt.
QUI TROVI: La guerra giugurtina
Il Nuovo Latina Arbor laboratorio 1 pagina 39 numero 54 diversa
I Romani, contro Giugurta, giovane Re dei Numidi, inviarono il console Calpurnio, ma Giugurta corruppe il console con del denaro, ed ottenne la pace. Successivamente si recò in Numidia Sp. Postumio Albino, ma anch'egli combatté contro i Numidi con grande disonore. Alla fine Q. Cecilio Metello riportò le truppe dei Romani alla disciplina e sconfisse Giugurta in battaglia, uccise o catturò gli elefanti di lui, distrusse le città della Numidia; per via delle sue imprese celebrò un trionfo e fu chiamato "il Numidico". A Q. Cecilio Metello fece seguito Mario, un uomo valoroso ed esperto di guerra, che sconfisse parimenti Giugurta e Bocco, re della Mauritania ed alleato di Giugurta, conquistò alcune città della Numidia, e portò a termine la guerra contro i Numidi. Bocco, invece, poiché desiderava fare un patto con i Romani, con un inganno consegnò Giugurta ai Romani. Mario condusse a Roma il re dei Numidi, e celebrò un trionfo. Mario portò a Roma il re dei Numidi e lo lo spinse nel trionfo, nel quale Giugurta fu trasportato, vinto in catene, davanti al carro di Mario fino al tempio di Giove nel Palatino. Il giorno seguente, su ordine di Mario, Giugurta fu strangolato nel carcere Mamertino. Allora i Romani elessero di nuovo console Mario.