Crassus equitum praefectos cohortatus, ut magnis praemiis pollicitationibusque suos excitarent, suum consilium ostendit. Crassi iussu, factum est ut quaedam cohortes, eductae ex castris, longiore itinere circumducerentur ne ex hostium castris conspici possent. Omnium oculis mentibusque ad pugnam intentis, celeriter ad munitiones pervenerunt atque, his prorutis, prius in hostilibus castris constiterunt quam plane ab hostibus videri possent. Tum vero clamore ab ea parte audito, nostri, redintegratis viribus, quod plerumque in spe victoriae fit, acrius pugnare coeperunt. Plerique hostium undique circumventi, desperatis omnibus rebus, se per munitiones deiecerunt et fuga salutem petierunt. Quos per apertissimos campos equitatus consectatus est et, vix quarta parte relicta, hostium, qui ex Aquitania Cantabrisque convenerant, multa nocte se in castra recepit. Hac audita pugna, maxima pars Aquitaniae sese Crasso dedidit obsidesque ultro misit. Paucae nationes, anni tempore confisae, quod hiems suberat, hoc facere neglexerunt.
Crasso, dopo aver convocato i prefetti dei cavalieri, affinché i suoi fossero spronati da grandi premi e promesse, espose il suo piano. Per ordine di Crasso si stabilì che alcune coorti, fatte uscire dagli accampamenti, fossero disposte, con un cammino più lungo, in modo che non potessero essere viste dagli accampamenti dei nemici. Con gli occhi e le menti di tutti rivolti alla battaglia, rapidamente giunsero alle postazioni fortificate e, abbattutele (prōrŭo, is, rŭi, rŭtum, ĕre), prima si stabilirono negli accampamenti così che fossero chiaramente visibili dai nemici. In seguito, sentito da quella parte un grande grido di guerra, i nostri, recuperate le forze, cosa che il più delle volte dia la vittoria, cominciarono a combattere duramente. I più, da ogni parte circondati di nemici, senza speranza in ogni cosa, si dispersero lungo le fortificazioni e cercarono di trovare (pĕto, is, īvi o ĭi, ītum, ĕre) la salvezza con la fuga. La cavalleria li inseguì (consector, āris, ātus sum, āri) lungo i campi più aperti e a mala pena rimanendo la quarta parte dei nemici che erano giunti dall'Aquitania e dai Cantabri, in piena notte si raccolse nell'accampamento. Dopo aver appreso di questa battaglia gran parte dell'Aquitania si sottomise a Crasso ed oltre a ciò consegnò degli ostaggi. Pochi stati, confidando in altre opportunità, non vollero fare quello che la tempesta minacciava. (By Geppetto)
Versione tratta da Cesare De Bello Gallico 3.26 - 27