La peste sovverte ogni legge morale e religiosa
VERSIONE DI GRECO di Tucidide
TRADUZIONE dal libro Remata
TESTO GRECO ORIGINALE

Πρῶτόν τε ἦρξε καὶ ἐς τἆλλα τῇ πόλει ἐπὶ πλέον ἀνομίας τὸ νόσημα. ῥᾷον γὰρ ἐτόλμα τις ἃ πρότερον ἀπεκρύπτετο μὴ καθ' ἡδονὴν ποιεῖν, ἀγχίστροφον τὴν μεταβολὴν ὁρῶντες τῶν τε εὐδαιμόνων καὶ αἰφνιδίως θνῃσκόντων καὶ τῶν οὐδὲν πρότερον κεκτημένων, εὐθὺς δὲ τἀκείνων ἐχόντων. ὥστε ταχείας τὰς ἐπαυρέσεις καὶ πρὸς τὸ τερπνὸν ἠξίουν ποιεῖσθαι, ἐφήμερα τά τε σώματα καὶ τὰ χρήματα ὁμοίως ἡγούμενοι. καὶ τὸ μὲν προσταλαιπωρεῖν τῷ δόξαντι καλῷ οὐδεὶς πρόθυμος ἦν, ἄδηλον νομίζων εἰ πρὶν ἐπ' αὐτὸ ἐλθεῖν διαφθαρήσεταιˇ ὅτι δὲ ἤδη τε ἡδὺ πανταχόθεν τε ἐς αὐτὸ κερδαλέον, τοῦτο καὶ καλὸν καὶ χρήσιμον κατέστη. θεῶν δὲ φόβος ἢ ἀνθρώπων νόμος οὐδεὶς ἀπεῖργε, τὸ μὲν κρίνοντες ἐν ὁμοίῳ καὶ σέβειν καὶ μὴ ἐκ τοῦ πάντας ὁρᾶν ἐν ἴσῳ ἀπολλυμένους, τῶν δὲ ἁμαρτημάτων οὐδεὶς ἐλπίζων μέχρι τοῦ δίκην γενέσθαι βιοὺς ἂν τὴν τιμωρίαν ἀντιδοῦναι, πολὺ δὲ μείζω τὴν ἤδη κατεψηφισμένην σφῶν ἐπικρεμασθῆναι, ἣν πρὶν ἐμπεσεῖν εἰκὸς εἶναι τοῦ βίου τι ἀπολαῦσαι.

testo greco facilitato per la ricerca

Πρωτον τε ηρξε και ες ταλλα τη πολει επι πλεον ανομιας το νοσημα. Ραον γαρ ετολμα τις α προτερον απεκρυπτετο μη καθ' ηδονην ποιειν, αγχιστροφον την μεταβολην ορωντες των τε ευδαιμονων και αιφνιδιως θνησκοντων και των ουδεν προτερον κεκτημενων, ευθυς δε τακεινων εχοντων. Ωστε ταχειας τας επαυρεσεις και προς το τερπνον ηξιουν ποιεισθαι, εφημερα τα τε σωματα και τα χρηματα ομοιως ηγουμενοι. Και το μεν προσταλαιπωρειν τω δοξαντι καλω ουδεις προθυμος ην, αδηλον νομιζων ει πριν επ' αυτο ελθειν διαφθαρησεται: ο τι δε ηδη τε ηδυ πανταχοθεν τε ες αυτο κερδαλεον, τουτο και καλον και χρησιμον κατεστη. Θεων δε φοβος η ανθρωπων νομος ουδεις απειργε, κρινοντες εν ομοιω και σεβειν και μη εκ του παντας οραν εν ισω απολλυμενους. των δε αμαρτηματων ουδεις ελπιζων μεχρι του δικην γενεσθαι βιους αν την τιμωριαν αντιδουναι, πολυ δε μειζω την ηδη κατεψηφισμεν σφων επικρεματασθηναι ην πριν εμπεσειν εικος ειναι του βιου τι απολαυσαι

TRADUZIONE

E pure in altre cose nella cittàl l'epidemia ha dato inizio a numerose violazioni delle leggi. Più agevolmente uno aveva il coraggio di fare quello che prima si guardava dal fare per proprio piacere, che vedeva accadere un rapido cambiamento tra quelli che erano felici e cessavano di vivere all'improvviso quelli che prima non avevano niente e possedevano poi le ricchezze degli altri. . Considerando ormai la vita e il denaro come valori di passaggio, bramavano godimenti e piaceri che s'esaurissero in fretta, in soddisfazioni rapide e concrete. Nessuno si sentiva trasportare dallo zelo di impegnare con anticipo energie in qualche impresa ritenuta degna, nel dubbio che la morte giungesse a folgorarlo, a mezzo del cammino. L'immediato piacere e qualsiasi espediente atto a procurarlo costituivano gli unici beni considerati onesti e utili. Nessun freno di pietà divina o di umana regola: rispetto e sacrilegio non si distinguevano, da parte di chi assisteva al quotidiano spettacolo di una morte che colpiva senza distinzione, ciecamente. Inoltre, nessuno concepiva il serio timore di arrivar vivo a rendere conto alla giustizia dei propri crimini. Avvertivano sospesa sul loro capo una condanna ben più pesante: e prima che s'abbattesse, era umano cercare di goder qualche pò della vita.