Interea Psyche cum sua sibi perspicua pulchritudine nullum decoris sui fructum percipit. Spectatur ab omnibus, laudatur ab omnibus, nec quisquam, non rex, non regius, nec de plebe saltem cupiens eius nuptiarum petitor accedit. Mirantur quidem divinam speciem, sed ut simulacrum fabre politum mirantur omnes. Olim duae maiores sorores, quarum temperatam formonsitatem nulli diffamarant populi, procis regibus desponsae iam beatas nuptias adeptae, sed Psyche virgo vidua domi residens deflet desertam suam solitudinem, aegră corporis, animi saucia, et quamvis gentibus totis complacitam odit in se suam formonsitatem. Sic infortunatissimae filiae miserrimus pater, suspectatis caelestibus odiis et irae superum metuens, dei Milesii vetustissimum percontatur oraculum, et a tanto numine precibus et victimis ingratae virgini petit nuptias et maritum.
Frattanto Psiche con la sua eccezionale bellezza non percepisce per sé alcun risultato (alcuna soddisfazione) del suo decoro. È osservata da tutti, è lodata da tutti, nessuno, né un re, né un regale, nemmeno un pretendente della plebe pur desiderando di sposarla si avvicinava. Ammiravano pure la bellezza divina, ma come tutti ammirano un'immagine levigata artisticamente. Una volta le due sorelle maggiori, la cui bellezza ben regolata nessun popolo aveva disdegnato, promesse in sposa ai re pretendenti avevano già conseguito delle nozze felici, ma la vergine Psiche risiedendo vedova a casa compiangeva la propria solitudine, malata fisicamente, ferita nell'animo, e e per quanto era possibile odiava in lei la propria bellezza gradita a tutte le genti. L'infelicissimo padre della sfortunatissima figlia, sospettati gli odi celesti e timoroso dell'ira degli dèi, interrogò l'antichissimo oracolo del dio milesio, e con preghiere e vittime chiese al nume tanto grande le nozze e un marito per la sgradita (non accettata) fanciulla.
(By Maria D. )
Versione tratta da Apuleio
ANALISI GRAMMATICALE
VERBI
perspicua nominativo femminile singolare (perspicuus, perspicua, perspicuum - aggettivo I classe)
percipit indicativo presente tertia persona singular (percipio) Paradigma: percĭpĭo, percĭpis, percēpi, perceptum, percĭpĕre - verbo transitivo III coniugazione
Spectatur indicativo presente tertia persona singular passivo (specto) Paradigma: spēctō, spēctās, spēctāvī, spēctātum, spēctāre - verbo transitivo I coniugazione
laudatur indicativo presente tertia persona singular passivo (laudo) Paradigma: laudō, laudās, laudāvī, laudātŭm, laudāre - verbo transitivo I coniugazione
accedit indicativo presente tertia persona singular (accedo) Paradigma: accēdō, accēdis, accessī, accessum, accēdĕre - verbo intransitivo III coniugazione
Mirantur indicativo presente tertia persona plural (miror) Paradigma: mīror, mīrāris, mīrātus sum, mīrāri - verbo deponente I coniugazione
mirantur indicativo presente tertia persona plural (miror) Paradigma: mīror, mīrāris, mīrātus sum, mīrāri - verbo deponente I coniugazione
diffamarant indicativo piuccheperfetto tertia persona plural (diffamo) Paradigma: dīffāmō, dīffāmās, dīffāmāvī, dīffāmātum, dīffāmāre - verbo transitivo I coniugazione
adeptae participio perfetto nominativo femminile plurale (adipiscor) Paradigma: ădĭpīscor, ădĭpīscĕris, ădēptus sum, ădĭpīsci - verbo deponente III coniugazione
residēns participio presente nominativo femminile singolare (resideo) Paradigma: rĕsīdĕo, rĕsīdēs, rĕsēdi, -, rĕsīdēre - verbo intransitivo II coniugazione
deflet indicativo presente tertia persona singular (defleo) Paradigma: dēflĕo, dēflēs, dēflēvi, dēflētum, dēflēre - verbo transitivo II coniugazione
ođit indicativo presente tertia persona singular (odi) Paradigma: ōdī, ōdīsse, ōsūrum - verbo difettivo (perfetto con valore di presente)
suspectatis participio perfecto ablativo odiis plurale (suscipio) - Forma errata/alternativa per suspectis Paradigma: sŭspĕctō, sŭspĕctās, sŭspĕctāvī, sŭspĕctātum, sŭspĕctāre - verbo transitivo I coniugazione
metuens participio presente nominativo maschile singolare (metuo) Paradigma: mĕtŭo, mĕtŭis, mĕtŭi, mĕtūtum, mĕtŭĕre - verbo transitivo III coniugazione
percontatur indicativo presente tertia persona singular (percontor) Paradigma: pērcōntor, pērcōntāris, pērcōntātus sum, pērcōntāri - verbo deponente I coniugazione
petit indicativo presente tertia persona singular (peto) Paradigma: pĕto, pĕtis, pĕtīvi/pĕtii, pĕtītum, pĕtĕre - verbo transitivo III coniugazione
SOSTANTIVI
Psyche nominativo femminile singolare (Psyche sostantivo femminile I declinazione - Psyche, Psyches)
pulchritudine ablativo femminile singolare (pulchritudo sostantivo femminile III declinazione - pulchritudo, pulchritudinis)
decoris genitivo maschile singolare (decor sostantivo neutro III declinazione - decor, decoris)
fructum accusativo maschile singolare (fructus sostantivo maschile IV declinazione - fructus, fructus)
regius nominativo maschile singolare (regius sostantivo maschile II declinazione - regius, regii) - Aggettivo sostantivato
plebe ablativo femminile singolare (plebs sostantivo femminile III declinazione - plebs, plebis)
nuptiarum genitivo femminile plurale (nuptiae sostantivo femminile I declinazione - nuptiae, nuptiarum) - Plurale tantum
petitor nominativo maschile singolare (petitor sostantivo maschile III declinazione - petitor, petitoris)
speciem accusativo femminile singolare (species sostantivo femminile V declinazione - species, speciei)
simulacrum accusativo neutro singolare (simulacrum sostantivo neutro II declinazione - simulacrum, simulacri)
sorores nominativo femminile plurale (soror sostantivo femminile III declinazione - soror, sororis)
formonsitatem accusativo femminile singolare (formositas sostantivo femminile III declinazione - formositas, formositatis)
populi nominativo maschile plurale (populus sostantivo maschile II declinazione - populus, populi)
procīs dativo maschile plurale (procus sostantivo maschile II declinazione - procus, proci)
regibus dativo maschile plurale (rex sostantivo maschile III declinazione - rex, regis)
nuptias accusativo femminile plurale (nuptiae sostantivo femminile I declinazione - nuptiae, nuptiarum) - Plurale tantum
virgo nominativo femminile singolare (virgo sostantivo femminile III declinazione - virgo, virginis)
domi locativo femminile singolare (domus sostantivo femminile IV declinazione - domus, domus)
solitudinem accusativo femminile singolare (solitudo sostantivo femminile III declinazione - solitudo, solitudinis)
corporis genitivo neutro singolare (corpus sostantivo neutro III declinazione - corpus, corporis)
animi genitivo maschile singolare (animus sostantivo maschile II declinazione - animus, animi)
gentibus dativo femminile plurale (gens sostantivo femminile III declinazione - gens, gentis)
formonsitatem accusativo femminile singolare (formositas sostantivo femminile III declinazione - formositas, formositatis)
filiae genitivo femminile singolare (filia sostantivo femminile I declinazione - filia, filiae)
pater nominativo maschile singolare (pater sostantivo maschile III declinazione - pater, patris)
odīs ablativo neutro plurale (odium sostantivo neutro II declinazione - odium, odii)
irae genitivo femminile singolare (ira sostantivo femminile I declinazione - ira, irae)
superum genitivo maschile plurale (superi sostantivo maschile II declinazione - superi, superorum) - Aggettivo sostantivato
dei genitivo maschile singolare (deus sostantivo maschile II declinazione - deus, dei)
oraculum accusativo neutro singolare (oraculum sostantivo neutro II declinazione - oraculum, oraculi)
numine ablativo neutro singolare (numen sostantivo neutro III declinazione - numen, numinis)
precibus ablativo femminile plurale (prex sostantivo femminile III declinazione - prex, precis)
victimīs ablativo femminile plurale (victima sostantivo femminile I declinazione - victima, victimae)
virgini dativo femminile singolare (virgo sostantivo femminile III declinazione - virgo, virginis)
nuptias accusativo femminile plurale (nuptiae sostantivo femminile I declinazione - nuptiae, nuptiarum) - Plurale tantum
maritum accusativo maschile singolare (maritus sostantivo maschile II declinazione - maritus, mariti)
AGGETTIVI
sua ablativo femminile singolare (suus, sua, suum - aggettivo possessivo)
nullum accusativo maschile singolare (nullus, nulla, nullum - aggettivo pronominale)
non avverbio di negazione
non avverbio di negazione
regius nominativo maschile singolare (regius, regia, regium - aggettivo I classe)
non avverbio di negazione
cupiens nominativo maschile singolare (cupiens, cupientis - aggettivo II classe / participio presente)
divinam accusativo femminile singolare (divinus, divina, divinum - aggettivo I classe)
fabre avverbio di modo
politūm accusativo neutro singolare (politus, polita, politum - aggettivo I classe / participio perfetto)
duae nominativo femminile plurale (duo, duae, duo - aggettivo numerale cardinale)
maiores nominativo femminile plurale (magnus, magna, magnum - aggettivo I classe, comparativo)
temperatam accusativo femminile singolare (temperatus, temperata, temperatum - aggettivo I classe)
nulli dativo maschile plurale (nullus, nulla, nullum - aggettivo pronominale)
beatas accusativo femminile plurale (beatus, beata, beatum - aggettivo I classe)
virgo sostantivo nominativo femminile singolare (virgo)
vidua nominativo femminile singolare (viduus, vidua, viduum - aggettivo I classe)
desertam accusativo femminile singolare (desertus, deserta, desertum - aggettivo I classe / participio perfetto)
aegra nominativo femminile singolare (aeger, aegra, aegrum - aggettivo I classe)
saucia nominativo femminile singolare (saucius, saucia, saucium - aggettivo I classe)
totis dativo femminile plurale (totus, tota, totum - aggettivo pronominale)
complacitam accusativo femminile singolare (complacitus, complacita, complacitum - aggettivo I classe / participio perfetto)
infortunatissimae genitivo femminile singolare (infortunatus, infortunata, infortunatum - aggettivo I classe, superlativo)
miserrimus nominativo maschile singolare (miser, misera, miserum - aggettivo I classe, superlativo)
caelestibus ablativo neutro plurale (caelestis, caelestis, caeleste - aggettivo II classe)
vetustissimum accusativo neutro singolare (vetustus, vetusta, vetustum - aggettivo I classe, superlativo)
ingratae dativo femminile singolare (ingratus, ingrata, ingratum - aggettivo I classe)
ALTRE FORME GRAMMATICALI
Interea avverbio di tempo
cum preposizione ablativo
sibi pronome riflessivo dativo singolare/plurale (sui, sibi, se, se)
ab preposizione ablativo
non avverbio di negazione
nec congiunzione negativa (vale quanto et non)
nec congiunzione negativa (vale quanto et non)
saltem avverbio di modo
quidem avverbio
ut congiunzione comparativa
sed congiunzione avversativa
quamvis congiunzione concessiva
in preposizione accusativo
suspectatis participio perfetto ablativo neutro plurale (suscipio)
dei sostantivo genitivo maschile singolare (deus)
a preposizione ablativo
et congiunzione copulativa
et congiunzione copulativa
in preposizione ablativo