Stultus vir, qui in uno pede diu stare poterat, cum Lacedaemonem pervenisset, affirmabat nullum hominem in illa urbe esse, qui idem facere posset. Tum Lacedaemonius quidam (nom. = un) : « Minime quidem (= certamente no) – inquit – sed nullus est anser, qui hoc facere non possit!” Athenienses vir, cum tabulam pictam vidisset, in qua Athenienses Lacedaemonios fugabant, « Quam (= quanto) fortes Athenienses sunt ! » exclamavit; tum Lacedaemonius, qui forte aderat, statim addidit « In tabula ! ». Thebani, cum Lacedaemonios in pugna apud Leuctra vicissent, in Peloponnesum transierunt et ad Eurotam flumen, quod Lacedaemone haud longe abest, pervenerunt. Ibi, cum quidam (= un) Thebanus miles gloriabundus dixisset : « Lacedaemonios nusquam video ! », Lacedaemonius miles, quem Thebani secum captivum trahebant dixit : « Lacedaemonii absunt, aliter vos hic non essetis ! ». Quod facetum responsum Thebanorum risum movit sed absumpsit (= costò) vitam militi Lacedaemonio.
Un uomo stolto, che poteva stare a lungo su un piede, dopo che arrivò a Sparta, affermava che non c’era nessun uomo in quella città, che potesse fare la stessa cosa. Allora uno Spartano: “Certamente no – disse – ma non c’è nessuna oca che non possa fare questa cosa!”. Un (uomo) ateniese, dopo aver visto un quadro, nel quale gli Ateniesi mettevano in fuga gli Spartani, “Quanto sono forti gli Ateniesi!” esclamò; allora uno spartano, che si trovava (lì) per caso, immediatamente aggiunse: “Nel quadro!”. I Tebani, dopo aver sconfitto gli Spartani nella battaglia presso Leuttra, si recarono nel Peloponneso e giunsero al fiume Eurota, che non è lontano da Sparta. Qui, dopo che un vanaglorioso soldato tebano aveva detto: “In nessun luogo vedo Spartani!”, il soldato spartano, che i Tebani portavano con sé come prigioniero disse: “Gli Spartani sono distanti, altrimenti voi non sareste qui!” Risposta spiritosa che suscitò il riso dei Tebani ma costò la vita al soldato spartano.
parte II