L'educazione dei fanciulli a Sparta
Autore: Sconosciuto versione del gymnasion
Οι των Σπαρτιατων παιδες απο της παιδικης ηλικιας σκληρως επαιδευοντο, ως ανδρειοι γιγνοιντο. Απο του εβδομου ετους γαρ οι παιδισκοι κοινως ετρεφοντο και εν δημοσιοις συσσιτιοις εσιτουντο. Καθ' ημεραν υπο της αιθριας γυμναζομενοι τω μεν σωματι ερρωμενοι εγιγνοντο, τη δε ψυχη μεγαλοφρονες. Θαλπος μεν ουν και ψυχος η και πληγας ανευ στεναγμων υπομενειν ηναγκαζοντο, ως εν ταις μαχαις τους πονους και τα τραυματα φερειν εθιζοιντο. Ειθιζοντο δε και εις το κλεπτειν, ινα εν τω πολεμω τους πολεμιους βλαπτοιεν. Εν δε ταις μαχαις την ταξιν ουδεποτε ελειπον, αλλ' ουτω καρτερως ηγωνιζοντο και ουτως ανδρειοι εφαινοντο, ωστε ανικητοι ησαν και σχεδον αει τους εναντιους εις φυγην επετρεπον. Προσετι δε τοις πατριοις νομοις επειθοντο και των Λυκουργου θεσμων μνημονες ησαν.
i fanciulli degli Spartani erano educati dalla tenera età così severamente da diventare forti. Dal settimo anno i maschi banchettavano infatti nei sissizi comuni. Allenandosi durante il giorno a cielo scoperto diventavano robusti di corpo e magnanimi di spirito. Si abituavano dunque col caldo e con il freddo o a dare percosse senza lamenti. Si abituavano anche a rubare, cosicchè danneggiavano i nemici in guerra. Nelle battaglie combattevano vigorosamente e non lasciavano mai l'esercito, ma si mostravano così valorosi da essere invincibili e costringere quasi sempre i nemici alla fuga. Obbedivano inoltre alle leggi dei padri ed erano memori alle leggi di Licurgo.