Multae sunt Cincinnati res gestae temporibus rei publicae Romanae. Sub specie pacifici hominis, agricola erat peritus non solum rei rusticae, sed rei etiam militaris et civilis. Pervicacissimi Latinorum Aequi et Volsci erant et cotidiani hostes. Sed hostes praecipue Titus Quinctius domuit. Virtutem et fortitudinem sui pectoris ostendit ubi cives eum creaverunt dictatorem. Nuntii senatus eum invenerunt sub meridie arantem suum agellum trans Tiberini. Medium erat tempus forte sementis, cum patricium virum innixum aratro suo lictor in ipso opere deprehendit. Ab aratro statim in aciem descendit, hostium copias in planitie fudit, exercitum Romanum et consulem ab hostium obsidione liberavit. Inde, victos, rustici operis imitatione, more pecudum sub iugum misit. Post victoriam in urbem intravit et ibi triumphum egit, deinde abdicavit et ad boves et ai alluni suum revertit. Sic in rebus adversis Romani, patriam suam, servavit. Tristis enim erat Romae sors, sed Cincinnatus salutem patriae omnibus suis rebus praeposuit et civibus suis bonam spem praebuit.

Molte sono le gesta di Cincinnato ai tempi della Repubblica Romana. Sotto l'aspetto di un uomo pacifico era un contadino esperto, non solo di agricoltura ma anche di arte militare e civile. Assai tenaci erano fra i latini gli equi e i Volsci e nemici abituali. Ma Tito Quintio domò specialmente i nemici. Mostrò coraggio e forza del suo animo quando i cittadini lo nominarono dittatore. I messaggeri del senato lo trovarono verso mezzogiorno mentre arava il suo campicello al di là del Tevere. Si era a metà della semina, quando l'uomo patrizio fu colto dal littore nell'atto che si incurvava sull'aratro. Subito dall'aratro scese al campo di battaglia e mise in fuga in pianura le truppe dei nemici, liberò l'esercito romano ed il console dall'assedio dei nemici. Poi mise sotto gioco i vinti, con imitazione dei lavori agricoli secondo l'uso del bestiame. Dopo la vittoria entrò nella città (a Roma), e là conseguì il trionfo, in seguito abdicò e ritornò dai suoi buoi e dal suo aratro. Così nella situazione sfavorevole salvò Roma, la sua patria. Infatti la sorte di Roma era triste, ma Cincinnato antepose la salvezza della patria ad ogni cosa, ed offrì ai suoi cittadini buona speranza.