Vetus oppidum et clarum in Arcadia Pallanteum fuit. Regionis imperium Evander, Carmentae nymphae filius, tenebat. Is, civibus invisus ob patris caedem, matris admonitu patriam reliquit et cum paucis comitibus exsul ab Arcadia in Italiam navigavit et in Latium pervenit. Ob singularem eruditionem atque litterarum scientiam brevi tempore in familiaritatem Fauni, Latinorum regis, intravit. Itaque rex summa cum benevolentia non parvum agri modum hospiti donavit. Tum Evander terram comitibus suis distribuit domiciliaque aedifi cavit in propinquo monte ibique Pani, deo Arcadibus grato, fanum dicavit. Evander multos annos moderate regnavit et multa beneficia Italicis incolis dedit: sementis usum edocuit, fructus ostendit, agrestium hominum mores mitigavit quia legere et scribere edocuit. Iam senex Aeneam hospitaliter tractavit et contra Latinos auxilia cum Pallante, filio suo, libenter dedit.
Nell'Arcadia vi fu la famosa e antica città di Pallanteo. Evandro figlio della ninfa Carmenta, deteneva il potere della regione. Costui malvisto dai cittadini per l'uccisione del padre, sotto suggerimento della madre abbandonò la patria e navigò con pochi compagni esule dall'Arcadia in Italia e giunse nel Lazio. Per la singolare erudizione e la conoscenza delle lettere in breve tempo entrò in familiarità con Fauno (di Fauno), re dei latini. Pertanto il re donò con somma benevolenza un mogio di terreno per nulla piccolo all'ospite. Allora Evandro distribuì il terreno ai suoi compagni e edificò le abitazioni sul vicino monte e lì consacrò un tempio a Pan, dio caro agli Arcadi. Evandro governò moderatamente per molti anni e diede molti benefici agli abitanti italici: insegnò l'utilizzo della semina, mostrò i frutti, mitigò i costumi degli uomini agresti dato che li insegnò a leggere e a scrivere. Ormai anziano trattò con ospitalità enea e offrì volentieri aiuti contro i Latini con Pallante, suo figlio.
(By Maria D. )